Víkingur Ólafsson, laureat Grammy za nagranie Wariacji Goldbergowskich Bacha, będzie jedną z głównych postaci 22. Międzynarodowego Festiwalu „Chopin i jego Europa”. Od 23 sierpnia do 6 września w Warszawie wystąpią także zwycięzcy dwóch ostatnich Konkursów Chopinowskich, laureaci XIX edycji oraz Orchestre symphonique de Montréal, Pittsburgh Symphony Orchestra i Royal Concertgebouw Orchestra. Ólafsson otrzymał Grammy w 2025 roku za nagranie Wariacji Goldbergowskich. Dzieło to zajmowało szczególne miejsce w jego działalności koncertowej. W sezonie 2023/24 poświęcił mu cały sezon artystyczny. W Warszawie wystąpi jednak w repertuarze Beethovenowskim. 1 września, z Royal Concertgebouw Orchestra pod batutą Santtu-Matiasa Rouvaliego, wykona V Koncert fortepianowy Es-dur op. 73. Program tego wieczoru uzupełnią Divertimiento na smyczki Grażyny Bacewicz i V Symfonia B-dur op. 100 Sergiusza Prokofiewa.
Festiwal rozpocznie się 23 sierpnia koncertem Orchestre symphonique de Montréal pod batutą Rafaela Payare’a. Z kanadyjskim zespołem wystąpi Kevin Chen, laureat II nagrody XIX Konkursu Chopinowskiego. Wykona Koncert fortepianowy f-moll op. 21 Chopina, a program dopełnią Sinfonietta nr 1 Krzysztofa Pendereckiego i X Symfonia e-moll op. 93 Dmitrija Szostakowicza.
Dzień później z tą samą orkiestrą i dyrygentem wystąpi Eric Lu, zwycięzca XIX Konkursu Chopinowskiego. W programie znalazły się L’isle joyeuse Claude’a Debussy’ego, Koncert fortepianowy e-moll op. 11 Fryderyka Chopina oraz Ein Heldenleben Richarda Straussa. Dwa pierwsze koncerty festiwalu tworzą interesującą parę. Obok siebie pojawiają się zwycięzca i laureat ostatniego konkursu, a ich występy zostają osadzone w repertuarze znacznie wykraczającym poza muzykę Chopina.
29 sierpnia wystąpi Pittsburgh Symphony Orchestra pod batutą Manfreda Honecka. Z orkiestrą zagra Bruce Liu, zwycięzca XVIII Konkursu Chopinowskiego, który wykona Rapsodię na temat Paganiniego op. 43 Siergieja Rachmaninowa. Program uzupełnią Uwertura koncertowa E-dur op. 12 Karola Szymanowskiego oraz IX Symfonia e-moll „Z Nowego Świata” Antonína Dvořáka. Dzień później Pittsburgh Symphony Orchestra i Manfred Honeck wystąpią z Alexandre’em Kantorowem. Francuski pianista wykona I Koncert fortepianowy d-moll op. 15 Johannesa Brahmsa, a wieczór zakończy V Symfonia d-moll op. 47 Dmitrija Szostakowicza.
Obok wielkich orkiestr ważną częścią programu są recitale pianistyczne. 25 sierpnia wystąpi Sir András Schiff, który zagra na fortepianie historycznym i program ogłosi ze sceny. 4 września z recitalem wystąpi Michaił Pletniow, wykonując utwory Bacha, Schumanna i Griega. Z kolei 31 sierpnia Anna Geniushene i Lukas Geniušas zaprezentują na dwa fortepiany muzykę Debussy’ego, Ravela i Gershwina.
Instrumenty historyczne pojawią się także w koncertach zespołowych. 26 sierpnia z {oh!} Orkiestrą Martyny Pastuszki wystąpi Tomasz Ritter, zwycięzca I Międzynarodowego Konkursu Chopinowskiego na Instrumentach Historycznych. Na fortepianie historycznym wykona V Koncert skrzypcowy e-moll Feliksa Janiewicza w opracowaniu na fortepian i orkiestrę. W tym samym koncercie Xavier de Maistre zagra Koncert na harfę i orkiestrę C-dur Boieldieu, a wieczór rozpocznie Symfonia D-dur KV 202 Mozarta.
27 sierpnia Roel Dieltiens i Frank Braley wykonają utwory Augusta Franchomme’a oraz dwa dzieła Chopina na wiolonczelę i fortepian: Introdukcję i Poloneza C-dur op. 3 oraz Sonatę g-moll op. 65. Braley również zasiądzie przy fortepianie historycznym.
Ważną częścią programu pozostaje muzyka polska. Obok Chopina zabrzmią utwory Feliksa Janiewicza, Karola Mikulego, Ignacego Feliksa Dobrzyńskiego, Mieczysława Karłowicza, Karola Szymanowskiego, Grażyny Bacewicz i Krzysztofa Pendereckiego. 28 sierpnia Chouchane Siranossian i Martín García García zestawią Grand Duo Mikulego z utworami Brahmsa, Debussy’ego i Francka.
5 września z NOSPR pod batutą Christiana Arminga wystąpi Tianyao Lyu, laureatka IV nagrody XIX Konkursu Chopinowskiego. Młoda chińska pianistka wykona Koncert fortepianowy f-moll op. 21 Chopina, a program uzupełnią Uwertura koncertowa D-dur op. 1 Ignacego Feliksa Dobrzyńskiego i II Symfonia C-dur Schumanna. Lyu otrzymała podczas konkursu także nagrodę Filharmonii Narodowej za najlepsze wykonanie koncertu.
W Warszawie pojawią się także inni laureaci ostatniej edycji Konkursu Chopinowskiego. 2 września Zitong Wang, laureatka III nagrody, wykona między innymi utwory Chopina i Schumanna oraz fantazję Busoniego na tematy z Wesela Figara. Dzień później Vincent Ong, laureat V nagrody, przedstawi 24 Preludia op. 28 Chopina, poprzedzając je dziełami Brahmsa, Haydna i Bartóka.
Festiwal zakończy 6 września koncert Orkiestry Filharmonii Narodowej pod batutą Riccarda Minasiego. Solistką będzie Bomsori Kim, która wykona Koncert skrzypcowy A-dur op. 8 Mieczysława Karłowicza. Program otworzy Akademicka uwertura festiwalowa Brahmsa, a zamknie IV Symfonia e-moll tego kompozytora.
Tegoroczny program pozwala spojrzeć na laureatów Konkursu Chopinowskiego już poza kontekstem konkursowej rywalizacji. Eric Lu i Bruce Liu wracają do Warszawy jako zwycięzcy dwóch ostatnich edycji konkursu, natomiast Kevin Chen, Zitong Wang, Tianyao Lyu i Vincent Ong jako laureaci XIX Konkursu. Część z nich wystąpi z orkiestrami, inni zaprezentują recitale solowe.
To zestawienie młodych pianistów z renomowanymi zespołami symfonicznymi jest jednym z charakterystycznych elementów tegorocznej edycji. Orchestre symphonique de Montréal, Pittsburgh Symphony Orchestra i Royal Concertgebouw Orchestra wystąpią w Warszawie w programach obejmujących zarówno koncerty fortepianowe, jak i wielkie dzieła symfoniczne. Obok nich pojawią się NOSPR i Orkiestra Filharmonii Narodowej.
„Chopin i jego Europa” pozostaje przy tym festiwalem, którego program wykracza daleko poza muzykę patrona. Chopin sąsiaduje tu z dziełami innych polskich kompozytorów, od Janiewicza i Dobrzyńskiego po Karłowicza, Szymanowskiego, Bacewicz i Pendereckiego, oraz z repertuarem Beethovena, Brahmsa, Debussy’ego, Schumanna, Rachmaninowa, Prokofiewa czy Szostakowicza. Obok współczesnych fortepianów pojawiają się instrumenty historyczne, a obok młodych laureatów artyści tacy jak Sir András Schiff, Michaił Pletniow, Víkingur Ólafsson czy Alexandre Kantorow.
Tegoroczna edycja łączy więc muzykę Chopina i jej historyczny kontekst z jej obecnością we współczesnym życiu koncertowym. Laureaci konkursu wracają do Warszawy już nie jako uczestnicy przesłuchań, lecz jako artyści, których można słuchać w nowych zestawieniach repertuarowych i w towarzystwie renomowanych orkiestr. Konkurs Chopinowski jawi się w ten sposób nie tylko jako wydarzenie odbywające się raz na pięć lat, lecz także jako początek karier, które rozwijają się długo po jego zakończeniu.
