15 lutego Teatr Wielki – Opera Narodowa zaprezentuje Kobietę bez cienia Richarda Straussa, operę o niezwykle bogatej warstwie muzycznej i symbolicznej, do libretta Hugona von Hofmannsthala. Spektakl wyreżyserował Mariusz Treliński.
Opera, osadzona na styku baśni i alegorii, koncentruje się na doświadczeniu braku – rozumianego jako niemożność miłości, relacji i prawdziwego spotkania z drugim człowiekiem. Tytułowy cień staje się tu metaforą niepełni istnienia, duchowego wypalenia i narcystycznego zamknięcia, w którym – jak zauważa reżyser – współczesny człowiek coraz częściej funkcjonuje.
Strauss i Hofmannsthal kreślą dwa początkowo odrębne, a następnie przenikające się światy: rzeczywistość istot nadnaturalnych oraz świat ludzi, reprezentowany przez Baraka i jego żonę. W tej opowieści to nie ludzie oczekują pomocy, lecz Cesarzowa zwraca się ku nim, próbując ocalić męża przed spełnieniem przepowiedni i dopełnić własne istnienie – naznaczone fundamentalnym brakiem.
Treliński odczytuje Kobietę bez cienia jako współczesny dramat psychologiczny, inspirowany kinem Larsa von Triera i Ingmara Bergmana. Jego inscenizacja splata symbolizm z realizmem, baśniowość z chłodną obserwacją relacji międzyludzkich. Obok mitycznego, organicznego świata natury pojawia się klaustrofobiczna przestrzeń mieszczańskiego wnętrza, przywołująca estetykę Fassbindera.
Libretto Hofmannsthala wyrasta z konwencji baśniowej, czerpiąc z różnych kręgów kulturowych – od twórczości Carla Gozziego po motywy chińskie, arabskie i perskie, z opowieścią o Turandot na czele. Twórcy opery rezygnują jednak z ironii, budując zamiast niej alegoryczną przypowieść o dojrzewaniu do miłości i odpowiedzialności.
Spektakl powstał pierwotnie dla Opery w Lyonie, gdzie był wystawiany w 2023 roku; warszawska premiera realizowana jest we współpracy z tym teatrem. Orkiestrę Teatru Wielkiego – Opery Narodowej poprowadzi Bassem Akiki, a scenografię zaprojektował Fabien Lédé.
W obsadzie znaleźli się: Tadeusz Szlenkier – Cesarz, Annemarie Kremer – Cesarzowa, Lindsay Ammann – Mamka, Lauri Vasar – Barak, Lise Lindström – Żona Baraka, Krzysztof Szumański – Posłaniec Duchów, Katarzyna Drelich – Głos Sokoła / Strażnik progu świątyni, Mateusz Zajdel – Wizja młodzieńca / Garbus, Paweł Trojak – Jednooki, Remigiusz Łukomski – Jednoręki, Magdalena Pluta – Głos z wysoka oraz Natalia Bielecka w roli Sokoła.
W ramach polskiej premiery zaplanowano pięć spektakli w terminie od 15 do 28 lutego.
