Hamburg konsekwentnie rozwija swoją pozycję jako jedno z ważniejszych centrów muzycznych w Europie. Po sukcesie Elbphilharmonie miasto planuje budowę nowej siedziby Staatsoper Hamburg.
Dotychczasowy budynek Staatsoper przy Dammtorstraße, wzniesiony w latach powojennych, nie spełnia obecnych standardów technicznych i scenicznych. Ograniczenia akustyczne, niewystarczające zaplecze sceniczne i infrastruktura sprawiają, że potrzeba nowego gmachu wynika z realnych potrzeb opery, a nie jedynie z ambicji.
Opera ma powstać na półwyspie Baakenhöft w HafenCity. Nowa lokalizacja sprawi, że opera stanie się miejscem, do którego przychodzi się świadomie, a nie przypadkowo mija po drodze. Takie podejście było stosowane wcześniej przy Elbphilharmonie i jest skuteczne, choć może sprawiać, że opera będzie mniej wkomponowana w codzienne życie miasta.
Projekt architektoniczny przygotowało duńskie biuro Bjarke Ingels Group. Budynek będzie miał kształt elipsy z tarasami układającymi się koncentrycznie wokół centralnej sali głównej. Tarasy i ogrody dachowe mają być dostępne również poza godzinami spektakli, co pozwoli zwiedzającym i mieszkańcom miasta korzystać z przestrzeni na co dzień. Obiekt nie będzie posiadał jednego oficjalnego frontu – wejścia znajdą się od nabrzeża, parku i ulicy, co wpisze operę w miejską tkankę i codzienny ruch.
Sala główna, serce projektu, ma zostać wybudowana z najwyższą dbałością o akustykę i widoczność sceny. Warstwowe pierścienie drewna mają pełnić funkcję akustycznej skorupy i organizować układ balkonów, tworząc poczucie „zanurzenia” w spektaklu. Za salą zaplanowano scenę studyjną, sale prób i zaplecze techniczne połączone bezpośrednio ze sceną główną, co ma zapewnić płynność pracy instytucji.
Integralną częścią projektu mają być pochyłe tarasy, ogrody wodne i zielone wydmy, które będą chronić półwysep przed falami i retencjonować wodę deszczową. Park i ścieżki wokół budynku mają tworzyć przestrzeń rekreacyjną dostępną niezależnie od spektakli.
Inwestycja realizowana będzie przez spółkę celową, w której większościowym udziałowcem jest Kühne Foundation, przy udziale miasta Hamburga oraz Hamburgische Staatsoper. Fundacja finansuje planowanie i budowę nowej opery, a miasto wnosi ograniczony i z góry określony wkład w wysokości 147,5 mln euro, przeznaczony na przygotowanie terenu, infrastrukturę oraz zabezpieczenia wynikające ze specyfiki lokalizacji. Kwota ta jest limitem – wszelkie dalsze ryzyka i ewentualne przekroczenia kosztów pozostają po stronie fundacji. Po zakończeniu budowy udziały Kühne Foundation mają zostać przekazane miastu jako darowizna, dzięki czemu Hamburg stanie się jedynym właścicielem gmachu. Późniejsze funkcjonowanie instytucji – repertuar, zespół artystyczny i bieżące utrzymanie – pozostanie w gestii publicznej Hamburgische Staatsoper.
Nowa Staatsoper Hamburg może stać się ważnym miejscem na europejskiej mapie operowej. Warunkiem sukcesu będzie nie tylko architektura, lecz także konsekwentne myślenie o funkcji budynku, jakości artystycznej i relacji z publicznością. Na razie mamy projekt i plany, a na muzykę w nowej sali trzeba będzie jeszcze poczekać.
