Po latach oczekiwań i przygotowań Kraków wchodzi w nowy rozdział swojej historii muzycznej. W marcu 2026 roku ogłoszono wyniki międzynarodowego konkursu architektonicznego na projekt nowej siedziby Filharmonii im. Karola Szymanowskiego, która ma powstać w dzielnicy Grzegórzki, przy Rondzie Grzegórzeckim. Konkurs zgromadził trzydzieści pięć pracowni z Polski i zagranicy, a jego celem było wyłonienie koncepcji nowoczesnej filharmonii, łączącej funkcjonalność z wysokimi standardami estetycznymi i akustycznymi, a jednocześnie integrującej się z tkanką miejską.
Zwycięski projekt opracowała krakowska pracownia Ingarden & Ewy Architekci. Jury doceniło jego spójność, staranne rozplanowanie przestrzeni koncertowych i publicznych oraz przemyślane rozwiązania urbanistyczne, które pozwalają budynkowi harmonijnie wpisać się w otoczenie i tworzyć przyjazną przestrzeń dla mieszkańców. Nowa filharmonia ma oferować dużą salę symfoniczną na około 1900 miejsc, salę kameralną na około 300 miejsc oraz rozległe foyer mogące pomieścić widzów i uczestników wydarzeń towarzyszących. W projekcie uwzględniono także kompleksowe zaplecze dla muzyków i gości, tak aby zapewnić komfort pracy artystom oraz optymalne warunki dla prób i koncertów. Szczególną uwagę jury zwróciły starannie opracowane rozwiązania akustyczne i logiczny podział funkcji wewnętrznych.
Warto zauważyć, że za koncepcją wyłonioną w konkursie stoi to samo biuro, które odpowiada za ICE Kraków – co tłumaczy zarówno podobieństwa formalne, jak i konsekwentne myślenie o architekturze w relacji z miastem.
Drugie miejsce w konkursie zajęła niemiecka pracownia gmp International GmbH z Berlina. Ich projekt został oceniony jako klarowny i przejrzysty, z dużym potencjałem urbanistycznym. Budynek w tej koncepcji harmonijnie współgrał z terenami zielonymi i otoczeniem miejskim, a jego układ wewnętrzny zapewniał logiczną i komfortową organizację przestrzeni koncertowych. Trzecie miejsce oraz trzy równorzędne wyróżnienia przyznano pracowniom PITÁGORAS z Portugalii we współpracy z SBS Engineering Group z Krakowa, JSK Architekci z Warszawy oraz PLUS3‑ARCHITEKCI z Warszawy. Jury doceniło te projekty za pomysłowość koncepcyjną, funkcjonalność i sposób adaptacji budynku do miejskiego kontekstu, choć nie spełniały wszystkich kryteriów akustycznych i przestrzennych w tak pełnym zakresie, jak zwycięska koncepcja.
Obecna siedziba Filharmonii przy ulicy Zwierzynieckiej działa od 1931 roku i choć ma znaczenie historyczne, nie odpowiada już wymogom współczesnej instytucji koncertowej. Ograniczenia akustyczne, brak odpowiednich przestrzeni dla artystów i widzów oraz przestarzała infrastruktura techniczna uniemożliwiały pełne rozwinięcie potencjału instytucji. Nowy budynek ma te braki zniwelować, oferując sale koncertowe o światowych standardach, przestrzenie wspólne dla widzów, sale edukacyjne oraz funkcjonalne zaplecze techniczne. Ma stać się miejscem, które nie tylko umożliwi prezentację muzyki symfonicznej i kameralnej na najwyższym poziomie, ale również integrację środowiska muzycznego i społeczności Krakowa.
Ważnym elementem oceny projektów był kontekst urbanistyczny. Jury zwracało uwagę, jak budynek wpisuje się w miasto, w jaki sposób tworzy relacje z terenami zielonymi i ciągami komunikacyjnymi oraz jak integruje się z przestrzenią publiczną. Zwycięska koncepcja została doceniona za płynne połączenie przestrzeni filharmonii z otoczeniem oraz stworzenie miejsc dostępnych nie tylko dla melomanów, ale dla szerokiej publiczności. W opinii części ekspertów i mieszkańców budynek ma potencjał stać się nowym symbolem Krakowa, a jednocześnie pozostaje wyważony i nie przytłacza otoczenia.
Ogłoszenie wyników wywołało również dyskusje w środowisku architektonicznym i wśród mieszkańców. Entuzjaści widzą w nowym gmachu szansę na stworzenie ikony miasta i miejsca o otwartej formie, w którym muzyka i życie kulturalne będą współistnieć z codzienną przestrzenią miejską. Krytycy zwracają uwagę, że projekt choć nowoczesny, nie w pełni wyróżnia się oryginalnością formy i może być odbierany jako przewidywalny. Dyskusje te dotyczą także szczegółów urbanistycznych, relacji z terenami pieszymi i rowerowymi, a także sposobu kształtowania przestrzeni publicznej wokół budynku.
Budowa nowej filharmonii jest jedną z największych inwestycji kulturalnych Województwa Małopolskiego, z przewidzianym budżetem około 450 milionów złotych. Po wyborze koncepcji zwycięska pracownia zostanie zaproszona do przygotowania pełnej dokumentacji projektowej i uzyskania pozwoleń budowlanych. Dzięki temu inwestycja będzie mogła wejść w fazę realizacji, która przewidziana jest w nadchodzących latach. Docelowo nowa siedziba ma stać się centrum życia muzycznego Krakowa, łącząc tradycję z nowoczesnością, a także tworząc przestrzeń otwartą, w której muzyka będzie dostępna dla mieszkańców i gości miasta.
