Na platformie medici.tv dostępna jest obecnie „Rusałka” Antonína Dvořáka z Royal Ballet & Opera z 2023 roku – jedna z najgłośniejszych operowych realizacji ostatnich sezonów. W roli tytułowej występuje Asmik Grigorian, Księcia śpiewa David Butt Philip, partię Wodnika wykonuje Aleksei Isaev, Ježibabę – Sarah Connolly, a Obcą Księżnę Emma Bell. Całość muzycznie prowadzi Semyon Bychkov, od lat uznawany za jednego z najwybitniejszych interpretatorów repertuaru czeskiego. Reżyserię przygotowały Natalie Abrahami i Ann Yee.
To przedstawienie od początku było pomyślane jako odejście od tradycyjnego, baśniowego odczytania opery Dvořáka. Twórczynie nie budują świata romantycznej legendy ani dekoracyjnej fantazji o wodnych nimfach. Ich „Rusałka” jest mroczna, chłodna i wyraźnie współczesna – bardziej opowiada o relacji człowieka z naturą, przemocy wobec świata przyrody i niemożności przekroczenia granicy między dwoma rzeczywistościami niż o samej niespełnionej miłości.
Bardzo ważny staje się tutaj kontrast między światem natury a światem ludzi. Natura pokazana jest jako przestrzeń organiczna, instynktowna i pierwotna, podczas gdy ludzka rzeczywistość wydaje się sterylna, emocjonalnie martwa i oparta na dominacji. Reżyserki mocno wykorzystują ruch sceniczny oraz choreografię, dzięki czemu świat wodnych istot funkcjonuje niemal jak jeden organizm reagujący na zagrożenie ze strony człowieka.
Wielu krytyków zwracało uwagę, że spektakl bardzo wyraźnie wpisuje „Rusałkę” w kontekst ekologiczny. Człowiek pojawia się tu jako siła niszcząca i zawłaszczająca naturę, a sama historia staje się opowieścią o utracie równowagi między światem ludzi i przyrody. Produkcja nie próbuje być baśniowo dekoracyjna – bardziej interesuje ją atmosfera niepokoju, obcości i emocjonalnego chłodu.
Muzycznie spektakl został przyjęty znacznie bardziej jednoznacznie. Chwalono prowadzenie orkiestry przez Semyona Bychkova oraz główne kreacje wokalne – szczególnie intensywną emocjonalnie interpretację Asmik Grigorian i dramatycznie prowadzoną partię Księcia przez Davida Butt Philipa.
To „Rusałka”, która raczej dzieli niż jednogłośnie zachwyca – ale właśnie dlatego okazała się jedną z najczęściej komentowanych operowych premier sezonu. Dla jednych zbyt współczesna i publicystyczna, dla innych – odważna próba opowiedzenia dobrze znanego dzieła językiem dzisiejszego teatru.
