„Pasażerka” otwiera sezon w TWON

0

Sezon 2016/2017 w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej otworzy „Pasażerka” Mieczysława Weinberga, na podstawie powieści Zofii Posmysz.

Spektakl powstał w koprodukcji z The Bregenzer Festspiele (Austria), English National Opera (Londyn) i Teatro Real (Madryt). Prapremiera tej produkcji odbyła się w trakcie Festiwalu w Bregencji 21 lipca 2010 roku. Polska premiera spektaklu miała miejsce 8 października 2010 roku.

Libretto do „Pasażerki” autorstwa Aleksandra Miedwidiewa powstało na podstawie powieści Zofii Posmysz pod tym samym tytułem, która przedstawia realia obozu koncentracyjnego i zagłady z punktu widzenia oprawców.

Akcja „Pasażerki” dzieje się w obozie koncentracyjnym i na transatlantyckim statku, gdzie po latach przypadkowo spotyka się esesmanka i nadzorowana przez nią była więźniarka obozu. Według wizji reżysera spektaklu – Davida Pourtney’a – na jednej scenie tuż pod podkładem luksusowego statku znajduje się przestrzeń jak z obozu zagłady. W zaplanowanych na 18 i 20 września spektaklach w obsadzie będzie można zobaczyć m.in. Wiolettę Chodowicz, Agnieszkę Rehlis, Mariusza Godlewskiego oraz Rafała Bartmińskiego.

Mieczysław Weinberg urodził się w Warszawie w 1919 roku. Studiował w klasie fortepianu w Konserwatorium Warszawskim u Józefa Turczyńskiego. Przed II wojną światową wyjechał do Mińska, gdzie studiował kompozycję u Władysława Zołotariewa, ucznia Bałakiriewa i Rimskiego-Korsakowa. W latach 1941-1943 pracował w operze w Taszkiencie. Początek jego kariery kompozytorskiej datuje się na rok 1943, kiedy to partytura I Symfonii spotkała się ze znakomitą recenzją Dymitra Szostakowicza. Aprobata Szostakowicza umożliwiła Weinbergowi osiedlenie się w Moskwie, gdzie pracował jako kompozytor niezwiązany z żadną instytucją, brał również okazjonalnie udział w koncertach jako wybitny pianista. Mieczysław Weinberg zmarł w 1996 roku w Moskwie. W jego dorobku znajdują się: 26 symfonii, 2 sinfonietty, 17 kwartetów smyczkowych, 28 sonat na różne instrumenty, inne dzieła kameralne, kilka koncertów, 7 oper oraz pieśni. „Pasażerka” z lat 1967-68 jest uważana za jego najwybitniejsze dzieło operowe.

Pisarka Zofia Posmysz podczas II wojny światowej była więźniem obozów koncentracyjnych w Auschwitz i Ravensbrück. Z tamtych doświadczeń zrodziła się powieść „Pasażerka”, historia przypadkowego spotkania byłej więźniarki z dawną oprawczynią. To historia do głębi poruszająca – nic więc dziwnego, że niemal natychmiast stała się inspiracją dla twórców z innych dziedzin sztuki. „Gdy film Andrzeja Munka zdobył w Cannes Nagrodę Krytyki Filmowej, na „Pasażerkę” zwrócił uwagę sam Szostakowicz. Powiedział Weinbergowi, że to temat dla niego. I wtedy zaczęło się zainteresowanie „Pasażerką” jako podstawą do napisania libretta opery” – wspomina autorka.

Operę Mieczysław Weinberg ukończył w 1968 roku, lecz klimat polityczny tamtych czasów stanął na przeszkodzie wystawieniu dzieła. Doszło jedynie do jego koncertowego wykonania w Moskwie. Prawdziwy sukces rozpoczął się wraz z włączeniem tytułu do repertuaru Teatru Wielkiego – Opery Narodowej oraz współpracujących przy produkcji spektaklu teatrów.

 

O autorze

“I should have everything that is good, genuine and beautiful!” Wolfgang Amadeus Mozart